Blootstelling aan biologische agentia is moeilijk te meten. Goede (gevalideerde en gestandaardiseerde) meetmethoden ontbreken vaak en gezondheidskundige grenswaarden zijn niet beschikbaar. Het is dus lastig voor een bedrijf om een goede risicobeoordeling te (laten) maken. Daarom is voor bedrijven in de Vlees- en Vleeswarensector een RI&E-instrument Biologische agentia opgesteld.
Het instrument is gebaseerd op een onderzoek door het Nederlands Kenniscentrum Arbeid en Longaandoeningen (NKAL) in de branche. Het instrument is gevuld met gegevens uit de branche. Een individueel bedrijf kan de specifieke kenmerken van het eigen bedrijf in de omgang met en blootstelling aan biologische agentia invullen en per werkzaamheid verschijnt er dan een kleur. Deze kleuren hebben de volgende betekenis:
- Rood: maatregelen noodzakelijk
- Oranje: (aanvullende) maatregelen sterk aanbevolen
- Geel: (aanvullende) maatregelen moeten worden overwogen
- Groen: geen maatregelen nodig
De RI&E Biologische Agentia is opgenomen in de branche-RIE Vlees en Vleeswaren.
Gebruiksaanwijzing:
Het RI&E instrument kan op diverse manieren worden gebruikt. De taken en handelingen met potentiële blootstelling zijn al in het instrument benoemd voor diverse handelingen. Hierbij is een onderscheid gemaakt tussen varkens, runderen/kalveren, en schapen. Daarnaast zijn er separaat nog drie instrumenten (varken, runderen/kalveren, en schapen) ontwikkeld voor de vleeswarenindustrie. Er kan in het RI&E-instrument worden gevarieerd met:
1. Het maatregelenpakket.
2. Er kunnen zo nodig taken en handelingen aan het instrument worden toegevoegd.
Een uitgebreide werkinstructie is hier te downloaden.
1. Het maatregelenpakket
Dit is de belangrijkste mogelijkheid: Als bij een bepaalde taak wordt gevarieerd met de maatregelen heeft dat invloed op de uiteindelijke risicobeoordeling. Zo zal bij blootstelling door inademing het gebruik van afzuiging het risico verlagen. Bij agentia waar opname via de mond van belang is, zal een aanscherping van het hygiëneprotocol het risico verlagen. In het Excel instrument is dat te zien doordat de kleuren in de risicobeoordeling wijzigen als een maatregel in het model wordt ingevuld of verwijderd. Het is zaak om zorgvuldig in te vullen welke maatregelen bij een werkzaamheid al dan niet zijn getroffen.
2. Toevoegen van taken
In het werkblad ‘5b. Proces en blootstelling’ kan zo nodig nog een nieuwe taak worden toegevoegd. Wel moet in dat geval de beoordeling van de blootstelling nog worden gedaan door selectie van een aantal items. Vervolgens kunnen de maatregelen worden geselecteerd. Vanaf dat moment wordt ook voor die taak het risico berekend.
NB. Het kan zijn dat er in de toekomst een nieuwe dierziekte of agens relevant wordt. Dit betekent dat de RI&E Biologische agentia moet worden geactualiseerd. Zo’n actualisatie zal op brancheniveau worden gedaan.
Activiteiten
Het betreft alle werkzaamheden in de productieafdelingen van de vlees- en vleeswarensector.
Randvoorwaarden voor gebruik
Instemming ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging is nodig over de manier waarop de RI&E wordt uitgevoerd en over het uiteindelijke Plan van aanpak.
Invoeringstermijn
Middellange termijn.
Arbo effecten
Beter zicht op blootstelling en benodigde maatregelen rond biologische agentia in het eigen bedrijf
Voordelen voor bedrijf en / of werknemers
Nadelen voor bedrijf en / of werknemers
Tijdsbesteding voor het uitvoeren van een bedrijfsspecifieke RI&E Biologische Agentia en de aanvullende maatregelen (technische maatregelen, persoonlijke beschermingsmiddelen).